Faiz kararları piyasa üzerinde etkisini sürdürecek

“Yukarı yönlü fiyat hareketlerinde sırasıyla 485 cent/bushel seviyesi öne çıkıyor. Aşağı yönlü hareketlerde ise 450-455 cent/bushel bandı öne çıkıyor. Bununla beraber FED’in faiz kararları piyasa üzerinde etkisini sürdürecektir. Faiz kararı, para birimleri ve likiditeyi etkilediğinden, emtialar üzerinde önemli bir etkiye sahip.”

Zafer ERGEZEN
Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı
contact@zaferergezen.com

fiyatı, Mayıs ayında yine dalgalı bir seyir izledi. Şubat ayından bu yana yatay piyasada dalgalı bir seyir oluştuğu görülüyor. Nisan ayında yaşanan alımlar sonrası yeniden bu yatay bandın içerisine dönüldü. Nisan sayısında özellikle 445-450 cent/bushel fiyat aralığının önemli olduğunu belirtmiştim. fiyatının bu bölgeye yaklaştıkça alımların güçlendiğini izliyoruz. 455 cent/bushel seviyesinde alıcıların toplandığı görülmektedir. Mayıs ayına başlarken satış baskısının artmasında ekonomik beklentiler etkili oldu. ABD Merkez Bankası’nın (FED) faizleri artıracağına yönelik beklentilerde artış oldu. Bu beklentiler sonrasında ABD dolarının güçlendiğini izledik. FED’in daha sert bir üsluba dönmesi, emtia fiyatlarında satışa yol açarken, tam tersi durumda da alımlar artıyor. Varlık fiyatlarına yönelen likidite azaldığı sürece, emtia fiyatları üzerindeki satış eğilimini görmeye devam edeceğiz. Mayıs ayında üretime yönelik beklentilerde de artış haberleri gördük. Avrupa Bölgesi’nde tahminlerinde artışlar vardı. Bu bölgede üretime yönelik olumlu beklentiler var. Arjantin’de de buğday ekili alanların, 2007’den sonraki en yüksek seviyesine erişmesi beklentiyor. Arjantin, önemli bir ihracat ülkesi olarak öne çıkıyor. Bir diğer ihracatçı ülke olan Ukrayna’da da ihracatın yıllık bazda artış göstereceğine yönelik beklentiler var.

TÜRKİYE’DE GÜÇLÜ SEYİR DEVAM EDİYOR
Türkiye’de ise artık alıştığımız güçlü seyir devam ediyor. Yurtdışında dalgalı seyir sürerken, Türkiye’de fiyatların belli bir seviyede kaldığını ve dalgalanmanın az olduğunu izliyoruz. Daha önceki aylarda açıkladığım gibi, bunun en büyük nedeni güçlü talep olarak görülmektedir. Tüketimde yaşanan artış, talebe de yansıyor. Özellikle göçmen sayısındaki artış, buğday talebinin güçlenmesine yol açıyor. Bununla beraber Türkiye’de üretimin bu sene de yüksek olması bekleniyor. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tahminlerine göre 2015 yılında buğday üretiminin geçen yıla göre %18 artışla 22,5 milyon tona ulaşabileceği açıklanmıştı. Üretimdeki artışa rağmen fiyatların yüksek kalması, kalıcı talep beklentisine işaret ediyor. Fiyatların yüksek kalacağı beklentisi ile bu sene de TMO tarafından buğday alım fiyatı açıklanmayabilir. Türkiye için fiyatların, 2016 içerisinde de uluslararası piyasalardan bağımsız olarak güçlü klacağını tahmin ediyorum. Küresel üretim tahminlerinde önemli bir değişim olmaması, bu beklentiyi daha da güçlendirmektedir.

BUĞDAY ÜRETİMİ 726,99 MİLYON TONA GERİLEDİ
ABD Bakanlığı (USDA) gelecek sezona yönelik ilk beklentilerini açıkladı. Kurumun yayınladığı tahmin raporuna göre üretim miktarı önceki seneye göre 7,06 milyon ton düşüş gösterdi. Böylece üretim tahmini 726,99 milyon tona geriledi. Son sekiz aydaki üretim tahminlerindeki artış 3,74 milyon ton oldu. Zaten son sekiz aylık dönemde üretimdeki artış, vadeli işlemlere satış baskısı olarak yansımıştı. Fakat artış beklentilerinin gerilemesiyle birlikte, buğday fiyatının da vadeli işlemlerde yatay bir banda girdiğini söyleyebiliriz. Fakat 2012 yılına göre üretimdeki artış halen yüksek: artış 66,98 milyon ton olarak gerçekleşti. Türkiyenin yıllık buğday üretiminin ortalama 20 milyon ton olduğu varsayıldığında, üretimdeki artışın etkisi daha iyi anlaşılabilir.
Gelecek sezona yönelik tahminlere baktığımızda, üretim beklentilerindeki düşüşün, Avrupa, Kuzey ve Ukrayna kaynalı olduğunu görüyoruz. Avrupa’da üretim beklentileri azalırken, ihracat beklentileri ise artış gösteriyor. Bunun Kuzey gibi en büyük buğday pazarına yakınlık ile açıklayabiliriz. Aynı rapora göre dönem sonu stok tahminleri 14,43 milyon artarak 257,34 milyon tona yükseldi. Böylece son sekiz ayda buğday stoklarındaki artış miktarı 34,46 milyon tona ulaşmış oldu. Stoklardaki bu artışın vadeli piyasalara yansıması mutlaka olacaktır. Buğday stoklarındaki artışın en büyük nedeni ise Çin’de azalan talep olarak değerlendirilmektedir. Çin’deki buğday stokları, gelecek sezona 21,7 milyon artışla 118 milyon tona ulaşacak. Bu rakam, dünya buğday stoklarının yüzde 46’sına denk geliyor. Bu çerçevede Çin’in buğday piyasasında önemli bir değişken olması neredeyse kaçınılmaz! Çin, piyasada bu kadar önemli olmasına rağmen, Kuzey , Güneydoğu Asya ve Ortadoğu, en büyük buğday ithalatçısı olmayı sürdürecekler. Güneydoğu Asya ve Ortadoğu’da hem talep hem de üretim tarafında önemli bir değişim beklenmiyor. Fakat Kuzey ’da üretimde önemli bir düşüş olacağı tahmin ediliyor. Bununla beraber stoklarda da bir düşüş yaşanacak. Buna rağmen ithalat da önemli bir artış beklenmiyor. Avrupa Bölgesi (Ukrayna ve Rusya dahil) ise en büyük ihracatçı olma özelliğini koruyor. Avrupa Bölgesi, Çin ve , neredeyse dünyadaki buğday üretiminin yarısını gerçekleştirecek.

DÖNEM SONU STOKLARI SON BEŞ YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE
Uluslararası Hububat Komisyonu (IGC), 2016-17 sezonuna yönelik ilk tahminlerini Nisan ayında açıklamıştı. IGC, dünya buğday üretiminin 717 milyon ton olmasını bekliyor. Önceki tahminlere göre yaklaşık 4 milyon ton artış var. Önceki yıla göre artış ise üretimde yaklaşık 17 milyon tonluk azalış var. Dönem sonu stokları önceki aya göre 7 milyon artarak 218 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Üretimin önceki yıla göre ciddi anlamda azalmasına rağmen dönem sonu stoklarının da son beş yılın en yüksek seviyesine yükseldiği görülüyor. Kısaca talepteki azalışın üretimdeki azalıştan çok daha fazla olduğu anlaşılıyor. 2012 yılında 170 milyon ton olan dönem sonu stokları, 2017 yılında 218 milyon tona ulaşacak. Buna göre buğday stoklarındaki artış yaklaşık 48 milyon ton olacak. Dünya buğday piyasasında buğday arzının yüksek seyredeceği öngörülebilir. Yüksek buğday arzı, yukarı hareketlerin sınırlı kalmasına yol açabilir.

TOPLAM BUĞDAY ARZI 920,2 MİLYON TONA YÜKSELECEK
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) de 2016-17 sezonuna yönelik tahminlerini Nisan ayında açıklamıştı. Önceki tahminlere göre dünya buğday üretiminin 4,2 milyon artarak 716,9 milyon ton olması bekleniyor. FAO’ya göre kış aylarındaki elverişli hava koşullarının Rusya, Ukrayna ve Avrupa’da üretim beklentilerini arttırdığı belirtiliyor. Bununla beraber Hindistan’daki üretim tahminlerinde düşüş yaşanıyor. FAO’nun tahminlerine göre dönem sonu stokları ise 195,2 milyon tona gerileyecek. Önceki tahminlere göre 1,5 milyon ton artış bekleniyor. Böylece toplam buğday arzı 920,2 milyon tona yükselecek.
Sonuç olarak, hububat piyasalarında küresel tahmin gerçekleştiren üç kuruluşun tahmin ortalamaları göz önüne alındığında, dünya buğday üretiminin ortalama 720,3 milyon ton olması bekleniyor. Önceki aya göre 650 bin tonluk bir düşüş olacağı öngörülüyor. Dönem sonu stokları ise 223,51 milyon tona yükselecek. Kısaca önceki aya göre 6,52 milyon ton artış olması bekleniyor.
Şikago Ticaret Borsası’nda Temmuz vadeli buğday fiyatı için 455 cent/bushel seviyesi, ilk etapta öne çıkan seviye olarak görülmektedir. Bu seviyenin üzerinde kalındığı sürece yatay piyasa korunacaktır. Daha önce üç defa bu seviye denenmiş ve gelen alımlar ile yeniden toparlanmıştı. Daha önce denenmiş olması nedeniyle önemi daha da artmaktadır. Bu seviyeye gelinmesi durumunda alıcı-satıcı dengesi çok yakından takip edilmelidir. Yukarı yönlü fiyat hareketlerinde sırasıyla 485 cent/bushel seviyesi öne çıkıyor. Aşağı yönlü hareketlerde ise 450-455 cent/bushel bandı öne çıkıyor. Bununla beraber FED’in faiz kararları piyasa üzerinde etkisini sürdürecektir. Faiz kararı, para birimleri ve likiditeyi etkilediğinden, emtialar üzerinde önemli bir etkiye sahip. Daha önce sıkça vurgulağım gibi merkez bankalarının açıklamaları ve yeni üretim tahminlerinin yakından takip edilmesi, yatırımcılar açısından önem arz ediyor.

Bir önceki yazımız olan "Buğday fiyatlarını alıcıların tepkisi belirleyecek" başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Kontrol edin

Buğday fiyatı için düşüş trendi devam ediyor

“Şikago Ticaret Borsası’nda Eylül vadeli buğday fiyatı için düşüş trendi halen devam ediyor. Temmuz ayında …