Dijital devrim

Dijitalleşme, asrımızın kilit kelimelerinden biri. Dijitalleşmenin etkileri hem günlük yaşantımızda hem de iş dünyasının birçok kolunda etkisini baş döndüren bir hızda hissettiriyor. Dijitalleşmenin dönüştürücü gücünü gösterdiği alanlardan biri de emtia ticareti. Peki çok konuşulan bu dijital devrim sektörümüzü nasıl etkiliyor?

Tahıl alıp, depolayıp satarak para kazanan tarımsal endüstri devleri, son yıllarda küresel arzdaki fazlalık sebebiyle zorluk yaşıyor. Düşen kâr marjları, sektörün “ABDCD’si” olarak bilinen Archer Daniels Midland, Bunge, Cargill ve Louis Dreyfus da dahil olmak üzere emtia ticareti yapan şirketleri zora sokuyor. Peki bu global firmaların çıkış yolu ne? Burada, 70 ülkede 155 bin kişiyi istihdam eden, ABD’nin en büyük limited şirketi Cargill’den örnek vermek istiyorum. Modern tarımsal ticaret endüstrisinin öncülerinden biri olan William Wallace Cargill, 153 yıl önce şirketi kurduğunda çiftçilerden tahılları düşük fiyattan alıyor, yüksek fiyata satıp kâr elde ediyordu. ABD’nin Orta Batı eyaletlerinde kurduğu tahıl depoları zinciri, aldığı tahılları bekletip daha iyi fiyatlardan satma imkanı veriyordu. Bu al-sat modeliyle firma hızlı bir büyüme göstererek küresel bir dev haline geldi. Öyle ki şu an şirketin kurucu aileleri Cargill and MacMillan’lardan 14’ü dünyanın sayılı dolar milyarderleri arasında.

Ancak dijital devrim Cargill’in çiftçi ile nihai müşteri arasındaki aracı rolünü sekteye uğrattı. Bu nasıl oldu? Cargill, küresel ağı sayesinde piyasa bilgilerini topluyor, ona göre fiyat politikası belirliyordu. Şimdi ise dünyanın en ücra köşesindeki üretici bile bir tablet veya telefon sayesinde dünya piyasalarını, rekolteyi yakından ilgilendiren hava durumunu takip edebiliyor, buna göre şirketlerle pazarlık yapabiliyor. Yani dijitalleşme üreticinin, aracı şirkete bağımlılığını azalttı.

Bu durum Cargill’i klasik al-sat modelini gözden geçirmeye sevk etti. Bloomberg’e konuşan Cargill CEO’su David MacLennan, kendilerini bekleyen tehlikeyi anlatırken tencerede yavaş yavaş ısınan suda haşlanan kurbağa anekdotunu hatırlatarak, “Kaynayan sudaki kurbağa olmak istemedik.” diyor. Gidişatı öngören MacLennan, bir dizi tedbirler aldı. Cargill’in ticarî operasyonlarını azaltırken, şirketi artan global protein talebine göre entegre bir gıda şirketi haline getirdi. Şirket bu süreçte yoğun bir şekilde su ürünleri yetiştiriciliğine (akuakültür) odaklandı. Dünyanın en büyük somon balığı yemi üreticilerinden EWOS’u 1.58 milyar dolara aldı. Bununla yetinmeyeceklerine işaret eden MacLennan, “Kesinlikle dünya önümüzdeki süreçte daha fazla balık yiyecek. Dolayısıyla biz de akuakültüre yatırıma devam edeceğiz.” diyor. BM Gıda ve Tarım Teşkilatı’na göre akuakültür endüstrisinin yıllık geliri 163 milyar dolar.

Cargill akuakültürün yanı sıra artık internet bağlantılı çiftçileri şirkete daha fazla bağlayacak, teknolojik hizmetlere ağırlık verdi. Çok sayıda bilgisayar mühendisi ve yazılımcı aldı. Üreticilerin verimliliği artıracak yazılımlar geliştirip bunları satmaya başladı. Örneğin bunlardan IQuatic, su altındaki hareketliliği hassas mikrofonlar aracılığıyla ölçüp balıklar için en iyi yem saatini belirliyor.

Şirket, inek, domuz ve tavuk hücrelerinden et üretilmesi üzerinde çalışan Memphis Meats firmasına da yatırım yaparken hububat gelişimini uydu fotoğrafları üzerinden izleyip raporlayan bir başka şirketten de hisse aldı. Cargill şimdi atılan bu adımların meyvesini topluyor. 2015’te çeyrek dilimde zarar açıklayan şirketin net kârı 2017’de, son yedi yılın rekorunu kırarak 3 milyar doları buldu.

Aile şirketleri ortalama olarak ikinci kuşak sonrası silinip giderken, şu an 7. jenerasyonun yönettiği Cargill’in yelkenlerini dijital devrim rüzgarıyla doldurup daha uzun bir dönem dünyanın gıda devleri arasında olacağına şüphe yok.

Bir önceki yazımız olan "Tarımın barajları buğday depolayacak…" başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Kontrol edin

Tarımın barajları buğday depolayacak…

Zübeyde KAVRAZ Lisanslı depolar, tarım ürünlerinin belli bir kira bedeli karşılığında sağlıklı koşullarda depolanmasını sağlayan, …