Değirmencilikte tasarruflarınızı öngörün

“Kestirimci bakım; tesisteki ekipman ve sistemlerin mevcut çalışma şartlarının, tesisin genel işleyişinin optimize edilmesi için kullanılmasını öngören bir yaklaşımdır. Kestirimci bakım yaklaşımı, tesisteki tüm mekanik ekipmanın planlanmayan şekilde arıza çıkarmasını en aza indirebilir ve tamir edilen ekipmanın da kabul edilebilir mekanik şartlarda olmasını sağlayabilir. Ayrıca, makine problemlerini, vahim hale gelmeden önce belirleyebilir. Birçok mekanik sorunu, erken teşhis ve tamir edilmesi durumunda büyük ölçüde çözmek mümkündür.”

– Değirmen Teknolojisti,

Dünya emtia fiyatlarındaki durgunluk, tahıl işleme sektörüne zarar verirken, dünya genelindeki birçok bölgede yeni projeler ve işlerin büyütülmesi için hâlâ güçlü talebin mevcut olması, sektör üzerindeki rekabet baskısını daha da artırıyor. Böyle durumlarda maliyet düşüren teknikler bir kurtarıcı olarak ortaya çıkıyor.

Makine üreticileri, verimliliği sürekli olarak iyileştirerek ve elektrik tüketimini azaltarak üzerlerine düşeni yapıyorlar. Ancak değirmen teknolojileri uzmanı olarak en iyi kalitede ürün elde ederken maliyetlerini de göz önünde bulundurmak biz değirmencilerin sorumluluğudur. Sektörde büyük makro ve mikro düzeylerde birçok faktör tarafından etkilenen kesimler mevcut, ancak mikro düzeydeki çok önemli bir faktör olan kestirimci bakım genellikle bir kenara itilmektedir.
Bakım maliyetleri, değirmencilik sektöründe ikinci büyük öneme sahiptir. Bakımı, aşağıda gösterildiği gibi kabaca üç kategoriye ayırabiliriz.

Kestirimci Bakıma giriş
Kestirimci bakım, bir araç, teknik ya da sertifikasyon değildir. Ekipmanın çalışma şartlarını, verilere dayanan kararlar almak; kalite, verimlilik ve kârlılığı artırmak için kullanan bir felsefedir. Değirmenciler olarak bakımın ne zaman ve en düşük maliyetle yapılması gerektiğini kestirmek adına hizmete alınan ekipmanın çalışma şartlarını belirlemek için Proaktif bir yaklaşıma sahip olmamız gerekir. Bu yaklaşım, süre bazlı önleyici bakıma göre tasarruf potansiyeline sahiptir, çünkü görevler sadece gerektiğinde icra edilir.

Bazı değirmencilere göre kestirimci bakım, başlangıç aşamasındaki sorunları belirlemek ve ciddi arızaları önlemek için hareketli makinelerdeki titreşimler takip etmektir. Başkalarına göre, gelişmekte olan sorunların belirlenmesi için, elektrik anahtarlama ünitelerinin, motorların ve diğer elektrikli ekipmanın kızılötesi görüntülerinin takip edilmesidir.

Kestirimci bakımın yaygın olarak kabul edilen dayanağı şöyledir: Mevcut mekanik durum ve işletme verimliliği ile makinenin ve proses sistemlerinin çalışma şartlarını gösteren diğer işaretlerin düzenli olarak takip edilmesi, tamirler arasındaki en yüksek zaman aralığını sağlamak için gereken verileri sağlayacak ve makine arızalarından kaynaklanan planlanmamış duraklamaların sayısını ve sebep olduğu maliyeti en aza indirecektir.

Fakat kestirimci bakım bundan çok daha fazlasıdır. Verimlilik, ürün kalitesi, imalat ve üretim tesislerinin genel olarak etkililiğini iyileştirmek anlamına gelir. Kestirimci bakım sadece titreşimlerin takip edilmesi veya termal görüntüleme veya yağlama analizi veya kestirimci bakım araçları olarak pazarlanan test tekniklerinden herhangi birine indirgenemez.

Kestirimci bakım; tesisteki ekipman ve sistemlerin mevcut çalışma şartlarının, tesisin genel işleyişinin optimize edilmesi için kullanılmasını öngören bir yaklaşımdan ibarettir. Kapsamlı bir kestirimci bakım yönetimi programı, kritik tesis sistemlerinin mevcut çalışma şartlarını elde etmek için en uygun maliyetli yöntemleri kullanır (örneğin titreşim takibi, termografi, sürtünme bilimi) ve bu mevcut veriler ışığında bundan sonraki tüm bakım faaliyetlerini ihtiyaç temelinde programlar. Kapsamlı bir bakım yönetimi programına kestirimci bakımın dahil edilmesi, proses makinelerinin kullanıma hazır olma durumunu optimize eder ve bakım maliyetlerini ciddi oranda düşürür. Değirmenlerin üretim kârlılığını da artırır.

Kestirimci bakım, şartların belirlediği bir önleyici bakım programıdır. Kestirimci bakım, bakım faaliyetlerini programlamak için sektörün ya da fabrikanın belirlediği ortalama kullanım ömrü istatistiklerine göre davranmak yerine (yani, ortalama arıza süresi), tesisteki her makine ve sistem için gerçek ortalama arıza süresini ya da verim kaybını belirlemek adına; mekanik durumun, sistem verimliliğinin ve diğer göstergelerin doğrudan takip edilmesi yönteminden yararlanır. Geleneksel süre temelli metotlar, en iyi ihtimalle, “normal” makine ömürleri için yol gösterebilir. Önleyici ya da arıza çıkana kadar çalışma prensibiyle yürütülen programlarda tamir ve yeniden inşa takvimleriyle ilgili nihai kararlar sezgisel olarak ve değirmencinin ve bakım yöneticisinin kişisel tecrübesi temelinde alınmak zorundadır.

Kestirimci bakım yaklaşımı, tesisteki tüm mekanik ekipmanın planlanmayan şekilde arıza çıkarmasını en aza indirebilir ve tamir edilen ekipmanın da kabul edilebilir mekanik şartlarda olmasını sağlayabilir. Ayrıca, makine problemlerini, vahim hale gelmeden önce belirleyebilir. Birçok mekanik sorunu, erken teşhis ve tamir edilmesi durumunda büyük ölçüde çözmek mümkündür. Normal mekanik arıza modları, ciddiyetiyle doğrudan orantılı bir hızda kötüleşir. Problem erken şekilde teşhis edilirse, genellikle kapsamlı tamir gerektirmezler.

Kestirimci bakım yönetimi için genelde kullanılan tahrip edici olmayan en yaygın 5 teknik; titreşim takibi, proses parametresi takibi, termografi, sürtünme bilimi ve gözle denetimdir. Tekniklerin her biri, değirmenciler ve bakım yöneticilerine bakım için gerçekte neye ihtiyaç duyulduğunu belirlemeleri için, kendilerine özgü bir veri kümesine sahiptirler.

Kestirimci Bakımın Faydaları ve Avantajları
Kestirimci bakım; kapsamlı ve tam bir tesis bakım programına değerli bir katkıdır. Geleneksel bakım programları tüm makinelere rutin servis yapılması ve beklenmeyen arızalara hızlı müdahaleye dayanırken, kestirimci bir bakım programı tesisteki ekipmana gerçekten gerekli olan spesifik bakım görevlerini planlar. Geleneksel bakım programlarının (yani arıza çıkana kadar çalıştıran ve önleyici bakımlar) biri ya da ikisine olan sürekli ihtiyacı ise ortadan kaldırmaz.

• Bununla birlikte, kestirimci bakım, beklenmeyen arızaların sayısını azaltabilir ve rutin önleyici bakım görevleri için daha güvenilir bir programlama aracı sunabilir.
• Kestirimci bakımın temelleri; makinelerin mevcut mekanik şartlarının ve proses sistemlerinin çalışma verimliliğinin düzenli olarak takip edilmesidir ve bu da tamirler arasındaki sürenin maksimize edilmesini sağlayacaktır.
• Makine arızalarından kaynaklanan planlanmamış duraklamaların sayısını ve maliyetini azaltacaktır.
• İşletilen tesislerin genel olarak faal durumda olma halini geliştirecektir.

Kestirimci bakımın toplam tesis yönetimi programına dahil edilmesi, proses makinelerinin kullanıma hazır olma durumunu optimize edecek ve bakım maliyetini ciddi şekilde azaltacaktır. Daha önce de belirtildiği gibi, kestirimci bakım şartlara bağlı olarak uygulanan bir önleyici bakım programıdır.

Kestirimci bakımın uygulamaya konmasının temel sebeplerinden biri BAKIM YÖNETİMİ ARACI programıdır. Bu programın odak noktası, aşağıda listelenen kriterler olmalıdır:

• Hem planlı hem de plansız bakım için gereksiz duraklamaları ortadan kaldırmak.
• Gereksiz önleyici ve düzeltici bakım görevlerini ortadan kaldırmak.
• Kritik sistemlerin kullanım ömrünü artırmak.
• Bu sistemlerin toplam yaşam döngüsü maliyetlerini düşürmek.
• Gereksiz duraklamaların azaltılması sayesinde ürün kalitesinde tutarlılığı sağlamak.
• Varlıkların korunması için çalışmak ve daha düşük sigorta oranları almak için önlem almak.
• ISO belgelerini almak için yardımcı olmak.
• Üst yönetimin tesisteki kritik sistemlerin genel güvenilirliğini artırma ihtiyacının farkına varması için onlara bir İşletme Yönergesi olarak destek vermek.
• Ekipmanın kullanımda olduğu süreyi artırmak.
• Maksimum üretim geliri oluşturmak.
• Prosedürleri, süreleri ve maliyetleri standart hale getirmek.
• Yedek parça stoklarını en aza indirmek.
• Arızalarda azalma sayesinde fazla mesaiye ihtiyaç bırakmamak.
• İş yükünü dengelemek.
• Yedek ekipman ihtiyacını azaltmak.
• Emniyet ve kirlilik kontrollerini iyileştirmek.
• Paketleme görevlerini kolaylaştırmak.
• Eldeki kaynakları programlamak.
• Reaksiyon yerine ön almayı tetiklemek.
• Maliyet-fayda optimizasyonunu desteklemek.

Kestirimci Bakımın Dezavantajları
• Kestirimci bakımın değirmenler için maliyeti, arıza çıkana kadar çalıştırma ve önleyici bakıma kıyasla daha yüksektir. Bir stratejiyi uygulama maliyeti, söz konusu stratejiden elde edilen faydaları aşıyorsa, bu tür durumlarda bir CATCH 22 (kısır ikilem) durumu söz konusudur ve özellikle küçük değirmenler için bu geçerlidir. Yani etkili planlamayı desteklemek ve kestirimci bakım için birçok araçtan yararlanmaktan kaynaklanan maliyetin, bu araçların getirdiği fiili getiriden çok daha yüksek olması.
• Ekipmanı muhtemel hasara maruz bırakmak.
• Görevlendirilen teknisyenin makine üzerinde görev yapmak için yeterince eğitilmemiş olması durumunda yeni parçalarda arıza çıkma ihtimalinin artması.
• Daha fazla yedek parça kullanılması.
• Ekipmana daha sık müdahale edilmesine gerek duyulması.

Kestirimci bakım bir yatırımdır ve aşağıdaki noktalar üzerine odaklanır:
• İş akışına dahil olan para.
• İş akışının söz konusu olduğu süre.
• Yıllar içinde yapılması beklenen uygun maliyetin miktarı.
• Teknisyen ve analistler için gereken eğitim. Üretim ve bakım departmanlarındaki tüm çalışanların yeterli iş becerisi setine sahip olması zorunludur.

Catch 22’den nasıl korunulur?
Tesis içerisinde tam zamanlı bir ekibe maaş ödemeye gerek duymayan küçük değirmenlerin, Kestirimci Bakım işini üçüncü taraf sözleşmeli hizmetler için dışarıya vermesi tavsiye edilir. Sözleşmeli hizmet ekibi, yaygın olarak kullanılan bu teknikleri kestirimci bakım programını desteklemek için üstlenebilir.

• Zaman alanlı verileri, makinenin dar bandını ayarlamak için Hızlı Fourier Dönüşümü işaretlerini (FFT) kullanarak verileri otomatik olarak dönüştüren mikroişlemci temelli titreşim analiz cihazları yardımıyla toplayan Titreşim takibi ve analizi.
• Sürtünme bilim, makinenin yatak yağlama-rotor destek yapısının tasarımı ve çalıştırma dinamiklerine işaret eden genel bir terimdir. Yaygın olarak kullanılan başlıca iki teknik, Yağlayıcı analizi ve Aşınma partikül analizidir.
• Sadece elektrikli ekipmanı değil, makinelerin şatlarını, yapılarını ve sistemlerini takip eden Termografi tekniği. Çalışma şartlarını belirlemek için, kızılötesi enerjinin emisyonunu takip etmek üzere tasarlanan kızılötesi termometreleri kullanır. Tecrübeli bir değirmen teknolojisi uzmanı, termal anormallikleri belirleyerek (örneğin normalde olması gerekenden daha sıcak ya da soğuk alanlar) tesiste başlangıç aşamasında olan birçok problemin yerini tespit edebilir be onları tanımlayabilir.
• Elektriksel deneme, geleneksel metotları kullanır ve elektrik motorlarının zamanından önce arızalanmasını engellemek için titreşim analiziyle bir arada uygulanmak zorundadır. Bu testlere Direnç testi, izolasyon direnci testi, yüksek gerilim testi de dahil edilmelidir.
• Görsel denetimler, güvenilirlik, ürün kalitesi ve üretim maliyetlerini etkileyebilecek potansiyel arızalar ya da bakımla ilgili problemleri tespit etme gayreti adına kurum içindeki bakım teknisyenleri ve değirmenciler tarafından kritik üretim ve imalat sistemlerini günlük olarak dolaştıkları sırada gerçekleştirilmelidir ve onlara dışarıdan tutulmuş üçüncü taraf teknisyenler de eşlik etmelidir.

Değirmenlerde Kestirimci Bakım uygulamaları
Değirmenlerde; Döndürme, İleri-Geri Hareketler, Süspansiyon, Eksantrik Hareket ve Lineer Hareketler gibi farklı hareket türlerine yönelik çok sayıda makinelere sahibiz ve bu yüzden de bunlar birbirlerinden farklı titreşim özellikleri gösterirler. Matematiksel teknikler, tüm titreşimlerin sebep olduğu toplam yer değiştirmeyi ölçmemize, bu yer değiştirme ölçümlerini hıza dönüştürmemize ve bu verileri FFT analizinden yararlanarak bileşenlerine ayırmamıza ve bu fonksiyonların genliklerini ve fazlarını belirlememize imkan sağlar. Makinedeki anormal titreşimleri izole ederek düzeltmek istiyorsak, bu tür ölçümler gereklidir.

Değirmenciler, Kestirimci bakım programını değirmenin büyüklüğüne bağlı olarak uygulamaya koymak üzere sebep ve problemler matrisi log sayfaları oluşturabilirler. Günlük 350 tondan büyük kapasiteye sahip olan tesisler için farklı log sayfaları oluşturulması ve ekipmanın üretim kapasitesi üzerindeki etkisine bağlı olarak makinelerin farklı sınıflara ayrılması tavsiye edilir. Makinelerin farklı sınıflara ayrılması; tamamıyla geçmiş tecrübe ve bilgilere ve değirmenciler ile bakım yöneticilerinin değerlendirmelerine bağlıdır. Söz konusu sınıflar aşağıda ayrıntılı şekilde anlatılmıştır:
• Sınıf I, Olmazsa olmaz, makineler tesis faaliyetlerinin devamı için online olmak zorundadır. Makinelerden herhangi birinin durması, tesisin devre dışı kalmasıyla ve üretimin tamamen durmasıyla sonuçlanır. Yüksek tamir maliyetlerine sahip olan ya da tamir edilecek parçalarla ilgili tedarik süresinin uzun olduğu tesis ekipmanı da olmazsa olmaz sınıflandırılması içine dahil edilmelidir. Bu kategoriye giren bazı makineler şunlardır: PLC programı, elekler, buhar kazanı (yulaf, mısır, bakliyat, yem için), santrifüj vantilatörleri, blowerlar, nemlendirme sistemleri, kompresörler, elektrik motorları.
• Sınıf II, Kritik, üretim kapasitesini ciddi şekilde sınırlandıracak makineler. Pratik bir kural olarak, üretim kapasitesini yüzde 30 ya da daha fazla düşürecek kritik makinelerin durması. Ayrıca, kronik bakım geçmişleri olan makine ve sistemler ile valsli değirmen, sasörler, ayırıclar, detaşörler, kepek finişerleri ve yakınlık algılayıcılar gibi yüksek tamir ve değiştirme maliyetine sahip makineleri de içerir.
• Sınıf III, Ciddi, üretim üzerinde dramatik bir etkiye sahip olmayan ancak bakım maliyetlerini artıran başlıca tesis ekipmanını içeren makinelerdir. Ciddi sınıflandırmasının bir örneği yedek sistemdir. Sistem içindeki yedek bileşenler üretimi devam ettirebildiğinden, bileşenin durması üretimi etkilemeyecektir, ancak söz konusu arıza bakım maliyetleri üzerinde doğrudan etkiye sebep olacaktır. Hava kilidi, filtre diyaframı, elevatör kovası gibi ekipman, bu kategoriye girer.
• Sınıf IV makineleri, üretim ya da bakım maliyetlerini etkilediği geçmişte kanıtlanmış diğer tesis ekipmanını içerir. Bu kategorideki tüm ekipman, rutin takibin maliyet bakımından etkin olup olmadığı belirlemek üzere değerlendirilmesi zorunludur. Bazı durumlarda, değiştirme maliyetleri, bu kategorideki makinelerin takibi için gereken yıllık masrafın altındadır. V kayışlar, triger kayışları, yataklar, dişliler, püskürteçler ve yağlayıcılar bu kategoriye girer.

Bunlar sebep ve sorun matrisi log sayfaları için birkaç örnekti. İhtiyaca göre, bunlar değirmencilerin ve bakım yöneticilerinin gereksinimlerine göre değiştirilebilir.

Aşağıda ise farklı bakım türlerinin triger kayışı üzerindeki fiili sonuçlarını gösterdim.
(A) Arızalanana kadar çalıştırdıktan sonra bakım
(B) Önleyici bakım
(C) Kestirimci bakım

Kısacası, bir değirmen teknolojisi uzmanı olarak şunu söylemek isterim: Bizim amacımız, arızaları rekor sürede çözmek değil, ekipman ya da sistemle bağlantılı problemlerin sebep olduğu her türlü kayıpla sonuçlanabilecek nedenlerin oluşmasını engellemektir.

Bir önceki yazımız olan "TESİSLERDE SABİT GİDERLERİN OPTİMİZASYONU VE TASARRUF" başlıklı makalemizde "değirmenci dergisi ve kapak dosyası" hakkında bilgiler verilmektedir.

Kontrol edin

TESİSLERDE PNÖMATİK & HAVA İLE TAŞIMA SİSTEMLERİ

Dünyadaki gıda talebi sürekli artış gösteriyor. Gıda üretimi otomatik hale geliyor ve zaruri olan bu …