ABD’de Tahıl ve Un Pazarı

ABD’de tarım sektörü, küresel ölçekte değerlendirildiğinde önemli bir üretim potansiyeline sahiptir. Bugün dünyanın en büyük buğday, mısır ve sorgum ihracatçısı olan ülkede, 170 civarında değirmen bulunduğu ve bunların 24 tanesinin toplam üretim kapasitesinin yüzde 94’üne sahip olduğu ifade edilmektedir.

Dünyanın en büyük küresel güçlerinden biri olan ABD, birçok sektörde ve üründe olduğu tarımsal ürün üretiminde ve ticaretinde de önemli bir potansiyele sahiptir. Ülke başta buğday, mısır ve sorgum olmak üzere birçok tarımsal üründe, dünyanın en büyük tedarikçisi konumundadır. Her yıl yaklaşık 55-60 milyon ton buğday, 35-40 milyon ton mısır ve 3-4 milyon ton sorgum ihracatı gerçekleştiren ABD’de, 45 firmaya ait 170 civarında değirmen bulunduğu belirtilmektedir. ABD değirmencilik endüstrisinden faaliyet gösteren bu firmaların bir kısmı, dünyanın diğer bölgelerinde de önemli bir etkinliğe sahiptir.

ABD’DE GENEL EKONOMİK GÖRÜNÜM
ABD, 315 milyonu aşan nüfusu ve 16 trilyon Doları aşan GSYİH’si ile dünyanın önemli pazarlarından biridir. Ülke, dünyanın en büyük ithalatçısı olma özelliğinin dışında, dünyanın en büyük doğrudan yabancı sermaye kaynağı konumuyla hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin yöneldiği bir hedef pazar konumundadır. ABD ekonomisi, dünya ekonomisini birebir etkileme gücüne sahip olması nedeniyle de dünyada önemli ve belirleyici bir ekonomidir. ABD’de 2007 yılında başlayan kriz, 1929 büyük buhranından bu yana görülen en ağır ve en derin kriz niteliğinde olmuştur. Ülke 2009 yılında bir taraftan ekonomik durgunluk bir taraftan da artan işsizlikle mücadele etmiş, 2010 yılında ise krizden çıkış eğilimine geçmiştir. 2010 yılında yüzde 2,5’lik bir toparlanmanın gerçekleştiği ABD ekonomisinde, 2011 yılında Avrupa borç krizi ve bütçe üzerindeki baskılar nedeniyle büyüme yüzde 1,8 civarında kalmıştır. 2012 yılında yüzde 2,8 büyüyen ABD ekonomisinin, 2013 yılında da yüzde 1,7 büyüdüğü tahmin edilmektedir. 2014-2017 döneminde ise ortalama büyümenin yüzde 2,5 olacağı tahmin edilmektedir.

Ülkede, 2012 yılında bir önceki yıla göre yüzde 3,7 oranında artış gösteren endüstriyel üretimin, 2013 yılında yüzde 2,4 arttığı tahmin edilmektedir. Bu artışın 2014-2017 döneminde yıllık ortalama yüzde 3,2 olarak gerçekleşeceği öngörülmektedir. 2012 yılında hükümet harcamaları yüzde 1 düşerken; bu düşüşün 2013 yılında yüzde 2,1 olduğu ve 2014 yılında da düşüşe devam edeceği tahmin edilmektedir. Hükümet harcamalarındaki düşüşün aksine özel tüketim harcamaları 2012 yılında yüzde 2,2 artmıştır. Özel tüketim harcamaları ve sabit yatırımların düzenli olarak artış beklentisi; hükümet harcamalarındaki azalışın ve vergi artışının ekonomi üzerindeki olumsuz etkileriyle ilgili endişeleri azaltmaktadır. 2012 yılında yüzde 2,1 olarak gerçekleşen tüketici fiyat enflasyonunun 2013 yılında da yüzde 1,5 olarak gerçekleştiği tahmin edilmektedir.

2013 yılında istihdamdaki olumlu gelişmeler, perakende satışların genişlemesi ve tüketici güvenindeki istikrarlı artış; mali disiplin nedeniyle ABD ekonomisinin olumsuz etkilenmeyeceği izlenimini oluşturmaktadır. Ancak, otomotiv satışlarındaki istikrarsızlık ve petrol fiyatlarındaki değişikliklerin, perakende tüketim harcamalarını olumsuz etkileyebileceği de uzmanlarca dile getirilmektedir. Ekonomideki diğer önemli bir gelişme ise borsadaki tırmanışın, özellikle üst gelir düzeyindeki tüketim ve tüketici güveni üzerindeki olumlu etkisidir.

En iyi iş ortamı sıralamasında 2008-2012 döneminde 9. sırada yer alan ABD’nin, 2013-2017 döneminde 8. sırada yer alacağı tahmin edilmektedir. Amerikan ekonomisinde yapısal olarak rol oynayan iki temel unsurun ilki zengin doğal kaynakları, diğeri ise nitelikli işgücüdür. ABD verimli toprakları, zengin mineral yatakları, elverişli iklim koşulları ve diğer doğal kaynakları ile ekonomik büyümenin sağlanması açısından çok uygun bir ortama sahiptir.

Dünya ekonomisinin büyüme motoru olan ABD’nin izlemekte olduğu ticaret ve yatırım politikaları, gerek gelişmiş, gerekse gelişmekte olan tüm ülkeler tarafından her zaman çok yakından ve dikkatle izlenmektedir.

ABD’DE TARIM
ABD’de tarım ve hayvancılık sektörü, GSYİH’nin yüzde 1,1 gibi küçük bir oranını teşkil etmekle birlikte, küresel ölçekte değerlendirildiğinde önemli bir üretim potansiyeline sahiptir. Yaklaşık 2,2 milyon çiftliğin ve 920 milyon dönümlük tarım arazisinin bulunduğu ABD’de, tarım ve hayvancılık sektöründe çoğunlukla özel sektör faaliyet göstermektedir. 2011 yılında yüzde 13,6; 2012 yılında ise yüzde 3,7 küçülme gösteren tarım ve hayvancılık sektörünün, 2013 yılında yüzde 2,1 büyüme kaydettiği tahmin edilmektedir.

ABD’de tarımsal ürün ihracatı, toplam üretimde oldukça büyük bir paya sahiptir. Örneğin toplam tahıl üretiminin dörtte biri ihraç edilmektedir. Ülkenin başlıca tarımsal ihraç ürünleri arasında mısır, soya fasulyesi, buğday, tütün, pamuk, sorgum, patates, pirinç ve yulaf ilk sıralarda yer almaktadır.

ABD’li üreticiler, dünya mısır ve soya üretiminin yüzde 40’ını, sorgum üretiminin yüzde 25’ini gerçekleştirmektedir. Bu güçlü üretim altyapısı, yenilikçi gıda işleme sanayisi ve güçlü markaları sayesinde ABD, gıda maddeleri ve işlenmiş gıda ürünleri ihracatında dünyanın en büyük ihracatçısı olmuştur. Ülkenin 2012 yılında gerçekleştirdiği tarım/gıda ürünleri ihracatı 143,5 milyar dolar civarındadır. 2012 yılında yüzde 3,7 küçülen Amerikan tarım sektörünün, 2013-2016 döneminde yıllık ortalama yüzde 2,4 büyüyeceği tahmin edilmektedir.

HUBUBAT ÜRETİMİ VE TÜKETİMİ
Dünyanın önde gelen tarımsal ürün üreticileri arasında yer alan ABD, dünya mısır ve sorgum üretiminde birinci, dünya buğday üretiminde ise üçüncü (AB sayılmadığı taktirde) sırada yer almaktadır.

ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) tarımsal üretime dönük verilerine göre; 2012/13 sezonunda dünya buğday üretiminde Çin ve Hindistan’ın ardından üçüncü sırada yer alan ABD, 656,3 milyon ton olan dünya buğday üretiminin yüzde 9,3’lük bölümünü gerçekleştirmiştir. Yıllar itibariyle ABD’nin buğday üretimine bakıldığında 2002/03 sezonunda 43,7 milyon ton olan üretimin, 2008/09 sezonunda son 10 yılın en yüksek seviyesi olan 68 milyon tona ulaştığı görülmektedir. Sonraki sezonlarda düşüş gösteren üretim, 2012/13 sezonunda 61,6 milyon ton seviyesinde kalmıştır. USDA, buğday üretiminin 2013/14 sezonunda yaklaşık 3 milyon ton düşüşle 57,9 milyon tona gerileyeceğini öngörmektedir.
Ülkenin buğday tüketimi ise üretimin hemen hemen yarısına yakındır. Her yıl ortalama 30 milyon ton civarında buğdayı kendi iç tüketimi için değerlendiren ABD, en yüksek tüketim oranına 38,2 milyon tonla 2012/13 sezonunda ulaşmıştır. ABD buğday tüketiminin 2013/14 sezonunda da yaklaşık 4 milyon ton gerileyeceği ve 34,9 milyon ton seviyesinde gerçekleşeceği öngörülmektedir.

Dünyanın en büyük mısır üreticisi konumunda olan ABD, 2012/13 sezonunda 861,6 milyon ton olan dünya mısır üretiminin yüzde 31,7’lik kısmını (273,8 milyon ton) tek başına gerçekleştirmiştir. Yıllar bazında ABD’nin mısır üretimine bakıldığında; 2002/03 sezonunda 227,7 milyon ton olan üretimin, son 10 yılın en yüksek seviyesine 332,5 milyon tonla 2009/10 sezonunda ulaştığı görülmektedir. Ülkenin 2013/14 sezonunda 79,9 milyon ton gibi rekor bir artışa ulaşması bekleniyor. Bu artışla birlikte toplam mısır üretiminin 353,7 milyon tona yükseleceği öngörülüyor.

ABD mısır üretiminin önemli bir bölümünü kendi iç tüketiminde değerlendirmektedir. Tüketim verileri incelendiğinde 2002/03 sezonunda 200,7 milyon ton olan ABD mısır tüketiminin 2010/11 sezonunda 285,1 milyon tonla son 10 yılın en yüksek noktasına ulaştığı, sonraki sezonlarda bir miktar gerilediği ve 2012/13 sezonunda 263,6 milyon ton seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. ABD mısır tüketiminin 2013/14 sezonunda, üretimdeki artışa paralel olarak önemli oranda artacağı ve 297,1 milyon tona ulaşacağı öngörülmektedir.

Pirinç üretiminde Asya ülkelerinin oldukça gerisinde kalan ABD, 2012/13 sezonunda dünya pirinç üretiminin yüzde 1,3’lük kısmını gerçekleştirmiştir. Yıllar bazında ülkenin pirinç üretimine bakıldığında, ülkenin her yıl 6 milyon ton civarında üretim gerçekleştirdiği görülmektedir. ABD son 10 yılda en yüksek pirinç üretim miktarına 7,5 milyon tonla 2010/11 sezonunda ulaşmıştır. 2012/13 sezonunda 6,3 milyon ton olarak gerçekleşen ülkenin pirinç üretiminin 2013/14 sezonunda da 6,1 milyon ton civarında kalacağı öngörülmektedir. Ülkenin pirinç tüketimi ise hemen hemen üretimin yarısı civarındadır. 2002/03 sezonunda 3,5 milyon ton olan ABD pirinç tüketimi, 2010/11 sezonunda, üretimdeki artışa paralel olarak son 10 yılın en yüksek seviyesi olan 4,3 milyon tona ulaşmıştır. Sonraki sezon gerileyen tüketim, 2012/13 sezonunda 3,7 milyon ton seviyesinde gerçekleşmiştir. Pirinç tüketiminin 2013/14 sezonunda da 3,8 milyon ton seviyesinde kalacağı tahmin edilmektedir.

ABD’nin dünya üretiminde lider olduğu bir diğer ürün sorgumdur. Dünya sorgum üretiminde Meksika, Nijerya ve Hindistan’la yarışan ABD, 2011/12 sezonu hariç son dört sezonda ilk sıralarda yer almayı başarmıştır. Ülke, 2012/13 sezonunda 57,3 milyon ton olan dünya sorgum üretiminin yüzde 10,9’luk kısmını tek başına gerçekleştirmiştir. Yıllar bazında ülkenin sorgum üretimine bakıldığında 2002/03 sezonunda 9,1 milyon ton olan üretimin 2007/08 sezonunda son 10 yılın en yüksek seviyesi olan 12,6 milyon tona ulaştığı görülmektedir. Sonraki sezonlarda önemli oranda düşen ABD sorgum üretimi, 2011/12 sezonunda 5,4 milyon tona kadar gerilemiştir. 2012/13 sezonunda 6,2 milyon tona ulaşan üretimin 2013/14 sezonunda önemli oranda artış kaydedeceği ve 9,8 milyon tona ulaşacağı öngörülmektedir. ABD sorgum üretiminin önemli bir bölümünü kendi iç tüketiminde değerlendirmektedir. Yıllık ortalama 5 milyon ton civarında sorgum tüketimi gerçekleştiren ABD, 2008/09 sezonunda 8,3 milyon tonluk tüketimle son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Sonraki yıllarda düşen sorgum tüketimi, 2011/12 sezonunda 3,9 milyon tona kadar gerilemiştir. 2012/13 sezonuna 4,7 milyon tona çıkan tüketimin, 2013/14 sezonunda da 5,7 milyon tona ulaşacağı öngörülmektedir.

Arpa, yulaf ve çavdar üretiminde diğer ürünlerdeki etkinliğe ulaşamayan ABD, her yıl yaklaşık 4 milyon ton arpa, 1,5 milyon ton yulaf ve 170 bin ton çavdar üretimi gerçekleştirmektedir. Bu üç üründeki en yüksek üretim miktarı arpaya aittir. Ülkenin yıllar bazında arpa üretimine bakıldığında; 2002/03 sezonuna 4,9 milyon ton olan üretimin, 2003/04 ve 2004/05 sezonlarında 6 milyon tona kadar ulaştığı görülmektedir. Ancak sonraki sezonlarda düşüş gösteren ABD arpa üretimi, 2011/12 sezonunda 3,3 milyon tona kadar gerilemiştir. 2012/13 sezonunda 4,7 milyon tona yükselen üretimin, 2013/14 sezonunda da yine bu seviyelerde seyredeceği öngörülmektedir. ABD arpa üretiminin tamamına yakını kendi iç tüketimi için değerlendirmektedir.

Yulafta ortalama 1,5 milyon ton üretim gerçekleştiren (son 2 sezon hariç) ABD, bu üretimin 2 katını tüketmektedir. ABD son 10 yıldaki ortalama yulaf tüketimine bakıldığında, tüketimin 2,5 ile 3 milyon ton arasında değiştiği görülmektedir.

ABD’DE DIŞ TİCARET
ABD, 2,3 trilyon dolar ithalat ile dünyanın en büyük mal ithalatçısı ve 1,5 trilyon dolar ihracat ile Çin’den sonra 2. en büyük mal ihracatçısı konumundadır. Hizmetler ticaretinde dünyanın en büyük ihracatçısı ve ithalatçısı olan ABD, toplam ihracat ve ithalatta da (hizmetler ve mal ticareti toplamı) lider konumdadır. Kriz döneminde ithalat ve ihracattaki gerilemeye bağlı olarak ülkenin dış ticaret hacmi küçülürken, 2010 yılından itibaren ithalat ve ihracatta yükseliş eğilimi gözlenmiştir.

2008 yılında ABD’nin toplam dış ticaret hacmi (mal ticareti) 3,5 trilyon Dolar’a ulaşmıştır. Toplam mal ihracatı 1,3 trilyon Dolar olup, 2007 yılına kıyasla yüzde 11,8 oranında artış kaydedilmiştir. Toplam mal ithalatı ise 2007 yılına kıyasla yüzde 7,3 oranında artarak 2,2 trilyon Dolar olarak gerçekleşmiştir. 2008 yılında hizmetler ihracatı yüzde 9,1 artış ile 535,2 milyar dolara ve hizmetler ithalatı yüzde 9,5 artışla 403,4 milyar dolara ulaşmıştır.

2009 yılında yaşanan küresel krizin etkisiyle ülkenin hem ihracatı hem de ithalatında uzun yıllardan beri ilk kez gerileme yaşanmıştır. 2009 yılında ihracat bir önceki yıla göre yüzde 18,7 oranında gerileyerek yaklaşık 1,1 trilyon Dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. İthalattaki gerileme ise daha fazla olmuş, 2008 yılına kıyasla yüzde 26 azalan mal ithalatı 1,6 trilyon Dolar düzeyinde kalmıştır. Diğer taraftan hizmetler ihracatı yüzde 4,9 gerileme ile 509,2 milyar dolar ve hizmetler ithalatı yüzde 5,2 gerileme ile yaklaşık 382,6 milyar Dolar olmuştur.

2010 yılında ise ABD’nin mal ihracatı önceki yıla göre yüzde 20,9 oranında artış göstermiş ve yaklaşık 1,3 trilyon Dolar’la 2008 yılı seviyesine ulaşmıştır. Mal ithalatı ise yüzde 22,8 oranında artış göstererek yaklaşık 2 trilyon Dolar düzeyine ulaşmış ancak 2008 yılı seviyesi yakalanamamıştır. Hizmetler ihracatı yüzde 8,7 artış ile 553,6 milyar Dolara ulaşmış ve 2008 yılı seviyesinin üzerinde gerçekleşmiştir. Hizmetler ithalatında ise yüzde 5,4 artış kaydedilmiş, ithalat 2008 yılı seviyesinde, yani 403 milyar Dolar düzeyinde gerçekleşmiştir.

2011 yılında ABD’nin mal ithalatı bir önceki yıla göre yüzde 15,1 artış göstererek 2,3 trilyon Dolar olarak gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, 2011 yılında gerçekleşen mal ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 15,9 artış göstererek yaklaşık 1,5 trilyon Dolar olmuştur. Hizmetler ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 9,5 artış göstererek 606,0 milyar Dolara ulaşırken, hizmetler ithalatı yüzde 6,0 artış göstermiş ve 427,4 milyar Dolar olmuştur.

2012 yılı mal ticareti incelendiğinde ise hem ihracatta hem de ithalatta 2004-2012 döneminin en düşük artış oranları gözlenmiştir. Mal ihracatı yüzde 4,5 artarak 1,5 trilyon dolar ve mal ithalatı yüzde 3,2 artarak 2,3 trilyon Dolara yükselmiştir. Hizmetler ticaretinde ise hem ihracatta hem de ithalatta 2010 yılından beri gözlenen artış ivmeleri düşüşe geçmiştir. Hizmetler ihracatı yüzde 5 artarak 640,3 milyar dolara ve hizmetler ithalatı yüzde 3 artarak 441,7 milyar dolara yükselmiştir.

ABD sürekli olarak yüksek miktarda dış ticaret açığı veren bir ülke olmasına rağmen ABD Doları’nın diğer para birimleri karşısında değer kaybetmeye başlaması, ABD’den ihracatı cazip hale getirmiştir. Artan ihracata paralel olarak dış ticaret açığı, 2007 yılında, 2006 yılına kıyasla yüzde 3,1 oranında gerileyerek 855 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir. 2008 yılında ise dış ticaret açığı yüzde 1,2 oranında artarak 865 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılında ülkenin dış ticaret açığı yüzde 39,7 gerilemiş ve 545 milyar Dolar olmuştur. 2010 yılında ekonominin krizden kısmen çıkış eğilimi gösterdiği ABD’de, ithalat artışına paralel olarak dış ticaret açığı önceki yıla göre yüzde 26,4 artışla 689 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 13,6 artışla 783 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 2012 yılında yüzde 0,7 artarak 788 milyar dolara yükselmiştir. Hizmetler ticaretinde ise düzenli olarak dış ticaret fazlası veren ABD’nin 2012 yılında hizmetler ticaretinde 198,6 milyar dolar fazla verdiği gözlenmektedir.
Uluslararası ticaret açısından bakıldığında, ABD’nin özellikle sermaye ve teknoloji yoğun mallarda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu görülmektedir. Ülkenin başlıca ihraç kalemlerini de bu mallar oluşturmaktadır. ABD’nin ihracatında öne çıkan sektörler arasında; makine, elektrikli cihazlar, mineral yakıtlar, otomotiv, havacılık ve uzay sanayi, tıbbi cihazlar, değerli taşlar ve mücevherat, plastik sanayi yer almaktadır.

Dış ticaret hacmine göre ABD’nin en önemli ticaret partnerleri; Kanada (616 milyar dolar), Çin (536 milyar dolar), Meksika (494 milyar dolar), Japonya (216 milyar dolar) ve Almanya (157 milyar dolar) olarak sıralanmaktadır. Kuzey Amerika Ülkeleri Serbest Ticaret Anlaşması’nın (NAFTA) yürürlüğe girdiği 1994 yılından bu yana Kanada ve Meksika’ya yönelik ihracat, istikrarlı olarak artış göstermiştir. ABD yönetiminin Çin Halk Cumhuriyeti’ne yönelik politikaları sonucu Çin de başlıca ticari partnerler arasında ön sıralarda yer almaya başlamıştır. ABD dış ticaretinde önem arz eden diğer ülkeler arasında ise İngiltere, Güney Kore, Brezilya, Suudi Arabistan ve Fransa yer almaktadır.

Dünyanın en büyük ithalatçısı olan ABD’nin 5 milyar doların üzerinde ithalat gerçekleştiği 47 ülke bulunmaktadır. Tedarikçiler arasında Uzak Doğu, NAFTA üyesi ülkeler ve Avrupa öne çıkmaktayken ilk beş tedarikçi Çin, Kanada, Meksika, Japonya ve Almanya olarak sıralanmaktadır.

DIŞ TİCARETTE HUBUBATIN YERİ
Dünya tahıl üretiminde olduğu gibi tahıl ticaretinde de ilk sıralarda yer alan ABD, bazı ürünlerde rakiplerine kıyasla çok daha az üretim gerçekleştirmesine rağmen, ihracat söz konusu olduğunda ilk sıralara yükselmektedir. Buğday da bu ürünlerden bir tanesidir. ABD, buğday üretiminde Çin ve Hindistan’ın gerisinden gelmesine rağmen dünyanın en büyük buğday ihracatçısıdır. Dünya buğday ihracatında Avustralya, Kanada ve Rusya ile yarışan ülke, üretimin düştüğü sezonlarda dahi bu ülkeleri geride bırakmayı başarmaktadır. Ülke, 2012/13 sezonunda gerçekleştirdiği 27,6’lık ihracat miktarıyla, dünya buğday ihracatından yüzde 18,8 pay almıştır. Yıllar itibariyle ABD’nin buğday ihracatına bakıldığında 2002/03 sezonunda 23,1 milyon ton olan ihracatın, 2010/11 sezonunda 36 milyon tonla en yüksek seviyeye ulaştığı görülmektedir. 2011/12 sezonunda 28,1 milyon tona, 2012/13 sezonunda ise 27,6 milyon tona gerileyen ABD’nin buğday ihracatının, 2013/14 sezonunda 31,5 milyon tona yükseleceği öngörülmektedir. ABD’nin buğday ithalatı ise 2 ile 4 milyon ton arasında değişmektedir. 2008/09 sezonunda 3,4 milyon tonla son 10 yılın en yüksek ithalat miktarına ulaşan ABD’nin, 2013/14 sezonunda 4,5 milyon ton buğday ithal edeceği tahmin edilmektedir.

ABD, üretimde olduğu gibi dünya mısır ticaretinde de ilk sırada yer almaktadır. Ülkenin mısır ihracat miktarı, toplam üretim miktarıyla karşılaştırıldığında oldukça düşük gibi gözükse de, tek başına dünya mısır ticaretinin neredeyse 1/3’ünü temsil etmektedir. Ancak 2012/13 sezonu için bunu söylemek zor. Her yıl 35-40 milyon ton mısır ihraç eden ABD, 2012/13 sezonunda 18,2 milyon tonla son 10 yılın en düşük mısır ihracatını gerçekleştirmiştir. 2012/13’ten önceki sezonlarda ihracatta ilk sıralarda yer alan ülke, 2012/13 sezonunda bu düşüşle birlikte Arjantin ve Brezilya’dan sonra 3. sıraya gerilemiştir.

Yıllar itibariyle ülkenin mısır ihracatına bakıldığında 2002/03 sezonunda 40,3 milyon ton olan ihracatın, 2007/08 sezonunda 61,9 milyon tonla son 10 yılın en üst seviyesine ulaştığı görülmektedir. Sonraki yıllarda dalgalı bir seyir izleyen ABD mısır ihracatının, 2013/14 sezonunda 41 milyon tona ulaşacağı öngörülmektedir.

ABD’nin pirinç dış ticareti, mısır ve buğdayla karşılaştırıldığında son derece düşüktür. Asya ülkeleri, üretimde olduğu gibi ticarette de ABD’yi geride bırakmaktadır. Yıllar bazında ABD’nin pirinç ihracatına bakıldığında değişimin çok fazla olmadığı göze çarpmaktadır. Ülke her yıl ortalama 3,5 milyon ton civarında pirinç ihracatı gerçekleştirmektedir.

ABD’nin dünya ticaretinde söz sahibi olduğu bir diğer tarımsal ürün ise sorgumdur. 2012/13 sezonunda dünya sorgum ihracatında Arjantin’den sonra ikinci sırada yer alan ABD, aynı sezon 7,2 milyon ton olan dünya ihracatının yüzde 29,4’ünü tek başına gerçekleştirmiştir. Yıllar bazında ülkenin sorgum ihracatı incelendiğinde; 2002/03 sezonunda 4,6 milyon ton olan ihracatın, 2007/08 sezonunda 7 milyon tonla son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştığı görülmektedir. Sonraki sezonlarda düşüş gösteren ihracat, 2011/12 sezonunda 1,5 milyon tona gerilemiştir. 2012/13 sezonunda 2,1 milyon ton seviyesine yükselen ABD sorgum ihracatının, 2013/14 sezonunda 4 milyon tona ulaşacağı tahmin edilmektedir. ABD’nin mısır, pirinç, sorgum ve arpa gibi ürünlerde ithalatı ise ülkenin nüfusu ve ihracat kapasitesiyle karşılaştırıldığında son derece düşüktür. İhracatın düşük, ithalatın yüksek olduğu en önemli ürün ise yulaftır. Ülke her yıl 1,5 ile 2 milyon ton arasında yulaf ithalatı gerçekleştirmektedir.

DEĞİRMENCİLİK VE TAHIL İŞLEME SEKTÖRÜ
Kuzey Amerika Değirmenciler Derneği (NAMA) eski Başkanı ve CEO’su John C. Miller’ın hazırladığı “Amerikan Un Değirmenciliği” çalışmasına göre; ABD’de günlük toplam kapasitesi 80 bin tona ulaşan 45 firmaya ait 170 civarında değirmen bulunmaktadır. Bu değirmenlerin üretimi, toplam endüstri üretiminin yüzde 95’ine tekabül etmektedir.

Kapasite açısından fabrikalar değerlendirildiğinde; ülkedeki değirmenlerin 68’inin 454 tonun üzerinde, 44’ünün 228 ile 453 ton arasında, 33’ünün 46 ile 227 ton arasında, 10’unun 19 ile 45 ton arasında, 14’ünün ise 18 tonun altında günlük işleme kapasitesine sahip olduğu belirtilmektedir.

Değirmencilik sektöründe faaliyet gösteren en büyük üç firma, ülkedeki toplam öğütme kapasitesinin yüzde 56’sına sahip. 10 büyük firmanın sahip olduğu öğütme kapasitesi yüzde 83 iken, 24 büyük firmanın toplam kapasitesi yüzde 94 civarında olmaktadır. Yani ABD un değirmenciliği endüstrisinin toplam öğütme kapasitesinin yüzde 94’ünü 24 firma karşılamaktadır.

Ülkedeki en büyük un değirmeninin, günlük 1.828 ton civarında kapasiteye sahip North Dakota Mill olduğu belirtilmektedir. Cargill ve CHS firmaları ortaklığında kurulan Horizon Milling LLC ise ikinci en büyük değirmen olarak nitelendirilmektedir ancak Horizon’un günlük kapasite açısından ABD’deki en büyük firma olduğu ifade edilmektedir.

2013 yılında duyuruları yapılan ancak ABD’deki anti tröst kanunlarına takılan Ardent Mills ise eğer mevcut şartlarla anlaşma sağlanırsa Horizon Milling’i de bünyesine katarak ABD’deki en büyük un değirmeni olacak. Cargill, CHS ve ConAgra Foods’un değirmencilik işletmelerini birleştirmeleriyle kurulması planlanan Ardent Mills için anlaşmanın bu yıl içerisinde tamamlanması bekleniyor. Firmalar, Ardent Mills anlaşmasının tamamlanması için bazı fabrikalarını kapatmayı planlıyor.

Bir önceki yazımız olan Kanada’da Tahıl ve Un Pazarı başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Kontrol edin

Tunus ve Libya’da Tahıl ve Un Pazarı

Tunus’ta tahıl üretimi buğday ve arpa ağırlıklıdır. Amerikan Tarım Bakanlığı Dış Tarım Servisi’nin (USDA FAS) …